Parowiec z łopatkowym kołem napędowym “Clarmond”
Zbudowany w1807 roku przez Roberta Fultona. Jako pierwszy parowiec świata podjął służbę liniową. 17 sierpnia 1807 roku udał mu się pierwszy kurs długo dystansowy na rzece Hudson z Nowego Jorku do Albany.
Napęd bocznokołowy stosowany był na statkach morskich od pierwszego dziesięciolecia XIX wieku do około lat 60. XIX wieku.
Jednym z pierwszych statków bocznokołowych był "Clermont" z 1807 konstrukcji Roberta Fultona. Pierwotnie stosowano koła ze sztwyno zamocowanymi łopatkami, o dużej średnicy, która mogła zostać zmniejszona po wynalezieniu w 1829 roku łopatek nastawnych. Największą popularnością napęd bocznokołowy w konstrukcji statków morskich cieszył się w latach 30. i 40. XIX wieku, potem został wyparty przez doskonalszy napęd śrubowy, cechujący się większą sprawnością i mniejszą podatnością na trafienie ogniem artyleryjskim. W konstrukcji okrętów napęd bocznokołowy stosowano jedynie na niewielką skalę na fregatach i korwetach.
Znacznie dłużej i powszechniej napęd bocznokołowy stosowany był na statkach rzecznych i jednostkach kursujących po jeziorach - statki takie budowano do około lat 30. XX wieku, a używane były jeszcze po II wojnie światowej. Wyjątkiem są tu wielkie jeziora alpejskie, na których do dziś pływa cała flota bocznokołowców, które oprócz rejsów turystycznych obsługują niekiedy (jak np. na Jeziorze Genewskim) regularne połączenia między portami. Obecnie budowane są jedynie nieliczne jednostki dla celów wycieczkowych.
Na mniejszą skalę od bocznokołowego i jedynie na statkach rzecznych, stosowany był napęd tylnokołowy, którego zaletą była mniejsza szerokość statków.
Z dawnych konstrukcji najbardziej znane są dziś amerykańskie bocznokołowce i tylnokołowce, które w XIX wieku zapewniały komunikację na rzekach dorzecza Missispi, pochodzące jeszcze z przełomu XIX i XX w. historyczne bocznokołowce (niektóre jeszcze z napędem parowym) kursujące do dziś po Jeziorze Genewskim, a w Polsce - pasażerskie statki wiślane. W Polsce masowo wycofywano je z eksploatacji do końca lat 70. XX wiekuPierwotnie stosowano koła ze sztwyno zamocowanymi łopatkami, o dużej średnicy, która mogła zostać zmniejszona po wynalezieniu w 1829 roku łopatek nastawnych. Najstarszym pływającym statkiem tylnokołowym w Europie jest powstały w 1900 roku statek Kazimierz Wielki pływający po Wiśle w Kazimierzu Dolnym.
:D
OdpowiedzUsuń